VERRE VRIENDEN OF GOEDE BUREN?
Combinatieteelt is een microvariant op de teeltwisseling. De bedden kunnen ieder jaar worden verplaatst zoals bij de teeltwisseling, maar per bed wisselen ook de rijen planten van plaats. Zo ontstaat een bonte mengeling van gewassen die elkaar onderling erg goed aanvullen en beschermen. Ze halen ieder verschillende voedingsstoffen uit de grond en bovengronds moeten hun vormen (bladeren en stengels) elkaar niet in de weg zitten. Dus opgaande, slanke planten naast brede, bossige. Als dat ook nog ondergronds lukt, is het helemaal ideaal, dus bijvoorbeeld diepwortelende peentjes naast ondiep wortelende uien. In zo’n type teelt vormen de planten ’s zomers een gesloten bladerdek waaronder weinig onkruid opschiet en de grond beter vochtig blijft. Er zit heel duidelijk systeem in, net zoals in de natuur.
Geuren en smaken
Het zijn vooral geuren en stoffen die de wortels afscheiden die afweerreacties of juist ‘vriendschappen’ tussen planten veroorzaken. Er zijn bijvoorbeeld ook combinaties die elkaars geur en smaak verbeteren: heel opvallend bij radijs met tuinkers en bij aardappelen met karwij. Andere planten beschermen elkaar: tomatenplanten beschermen met hun geur bijvoorbeeld koolplanten tegen koolwitjes.
GOEDE GEWASCOMBINATIES
Een klassieke combinatie is kropsla of snijsla met tuinkers, radijs en vroege koolrabi. Zaai ze in afwisselende rijen naast elkaar. In plaats van tuinkers wordt ook wel een kruidenmengsel met dille en kervel gezaaid. Als er na een paar weken wordt geoogst kunnen winterwortelen met prei of koolrabi met stambonen (van beide late rassen nemen) goede opvolgers zijn.
Nog zo’n bekende combinatie: Vroege peentjes met pootuien. Late wortels met prei gaat ook heel goed. Wederzijds worden wortel- en uienvlieg afgeweerd. Stambonen met bieten en bonenkruid. Zaai het bonenkruid langs de randen van het bed. Dat moet de zwarte luizen bij de jonge bonenplanten weghouden (en het smaakt lekker bij de bonen).
Ook goed: tomaten, selderij en kool (bijvoorbeeld broccoli, bloemkool of groene kool). De tomaten beschermen, zoals gezegd, de kolen. Komkommer, dille en erwten is ook perfect. De erwten geven beschutting aan de komkommers en dille groeit veel beter in de buurt van komkommers. Het blad van de komkommers bedekt de bodem.
Laatste voorbeeld: aardbeien, sjalotten en knoflook. Uien en knoflook weren schimmelziekten af bij de aardbeien. Het is heel leuk om zelf met andere combinaties te experimenteren in uw eigen moestuin!
