Paarden in de winter: wanneer is het te koud en wat kun je doen?

Ja, de meeste gezonde paarden kunnen prima in de winter buiten staan. Paarden zijn van nature goed aangepast aan wisselende temperaturen. In het najaar krijgen ze een dikkere wintervacht, die helpt om hun lichaamswarmte vast te houden. 

Dat betekent niet dat je paard onder alle omstandigheden zonder bescherming buiten kan blijven. Vooral de combinatie van kou, harde wind en langdurige regen kan het lastig maken om warm te blijven.

Let ook op het gras in de wei. Tijdens koude, zonnige dagen kan het fructaangehalte in gras flink oplopen. Fructaan is een soort suiker die gras opslaat wanneer het door de kou minder goed kan groeien, terwijl het door zonlicht wel suikers aanmaakt. Vooral voor paarden die gevoelig zijn voor hoefbevangenheid kan te veel fructaan een risico vormen. Houd daarom de weersomstandigheden in de gaten en pas de weidegang van je paard hierop aan.

Een paard dat droog staat en uit de wind kan schuilen, kan doorgaans beter tegen kou dan een paard dat urenlang in de regen en wind staat. 

Zorg daarom voor een geschikte schuilplek, zoals een schuilstal of een andere beschutte plek die voldoende bescherming biedt. Let erop dat je paard de beschutting daadwerkelijk kan gebruiken, ook wanneer hij met andere paarden in de wei staat.

Na dagenlange regen kan de wei veranderen in een modderige boel. Dat is niet alleen vervelend voor je paard, maar kan ook voor problemen zorgen. 

Let daarom op de volgende punten:

Paarden kunnen behoorlijk goed tegen lage temperaturen. Voor een gezond, ongeschoren paard met een goede wintervacht wordt vaak een thermoneutrale zone van ongeveer -5 tot 15 °C genoemd. Binnen deze zone hoeft het paard doorgaans weinig extra energie te gebruiken om zijn lichaamstemperatuur op peil te houden. 

Maar let op: -5 °C is geen vaste grens waaronder ieder paard het koud krijgt. Hoe goed je paard tegen kou kan, hangt onder andere af van zijn wintervacht, lichaamsconditie, voeding, gewenning en de weersomstandigheden. 

Een droge winterdag met lichte vorst kan voor je paard prettiger zijn dan een natte dag met harde wind en temperaturen boven het vriespunt.

Er bestaat geen temperatuur die voor alle paarden gevaarlijk is. Vooral langdurige blootstelling aan kou in combinatie met regen, wind, onvoldoende voeding of gebrek aan beschutting kan leiden tot onderkoeling.

Je staat met een dikke winterjas bij je paard en vraagt je af of hij niet ook iets warms nodig heeft. Toch is een deken lang niet altijd nodig. Een gezond, ongeschoren paard met een goede wintervacht kan zichzelf vaak prima warm houden.

De wintervacht van je paard werkt als een natuurlijke isolatielaag. Door de haren overeind te zetten, ontstaat er een laagje stilstaande lucht tussen de haren. Dit helpt om lichaamswarmte vast te houden. 

Bij langdurige regen kan die isolerende werking verminderen, vooral wanneer de vacht tot op de huid nat wordt. Daarom blijft goede beschutting belangrijk.

Een deken kan nuttig zijn wanneer je paard:

Kies een deken die past bij de weersomstandigheden en de behoeften van je paard. Een te warme deken kan ervoor zorgen dat je paard gaat zweten.

Ook in de winter worden veel paarden geschoren. Vooral paarden die regelmatig intensief trainen, kunnen door hun dikke wintervacht flink gaan zweten. Door je paard (gedeeltelijk) te scheren, kan hij zijn warmte tijdens het trainen makkelijker kwijt en droogt hij na inspanning sneller op. 

Houd er wel rekening mee dat je paard door het scheren een deel van zijn natuurlijke bescherming tegen de kou verliest. Afhankelijk van hoeveel vacht je wegscheert, kan een passende winterdeken nodig zijn om hem warm te houden. Bij lagere temperaturen kan een onderdeken extra warmte bieden. Welke deken geschikt is, hangt onder andere af van de temperatuur, de huisvesting en hoeveel je paard geschoren is.

Wanneer het buiten kouder wordt, gebruikt je paard mogelijk meer energie om warm te blijven. Met voldoende ruwvoer en vers drinkwater help je hem de winter door.

Ruwvoer, zoals hooi, is de basis van het rantsoen van je paard. Tijdens de vertering van vezels komt warmte vrij. Dat helpt je paard om zijn lichaamstemperatuur op peil te houden. 

Staat je paard veel buiten en daalt de temperatuur flink? Dan kan zijn energiebehoefte toenemen. 

Let op deze punten:

Niet ieder paard heeft in de winter automatisch extra krachtvoer nodig. Twijfel je over het rantsoen? Kom dan naar Welkoop, onze dierspecialisten helpen je graag op weg.

Ook in de winter heeft je paard voortdurend toegang tot voldoende schoon drinkwater nodig. Alleen is dat bij vorst soms makkelijker gezegd dan gedaan. Voor je het weet, ligt er alweer een laag ijs op de waterbak. 

Controleer daarom meerdere keren per dag of het water nog toegankelijk is. Verwijder ijs en vul de bak aan met schoon water. Een geschikte verwarmde drinkbak kan helpen om bevriezing te voorkomen. 

Wist je dat: paarden drinken soms minder wanneer het water erg koud is. Dat kan, zeker in combinatie met veel droog ruwvoer, het risico op verstoppingskoliek vergroten. Zorg daarom voor voldoende toegankelijk drinkwater en houd het drinkgedrag van je paard in de gaten.

Kortere dagen, natte weilanden en gladde paden maken de verzorging van je paard soms wat uitdagender. Toch blijft voldoende beweging en dagelijkse verzorging ook in de winter belangrijk.

Ook als het buiten koud is, heeft je paard behoefte aan beweging. Vrij bewegen in de wei of paddock helpt hem actief te blijven. 

Ga je rijden of trainen? Houd dan rekening met het winterweer.

Modderige weilanden en bevroren ondergronden kunnen extra aandacht vragen voor de hoeven van je paard. 

Krab de hoeven regelmatig uit en verwijder opgehoopt vuil. Controleer ook of er geen steentjes of harde sneeuwklompen onder de hoeven vastzitten. 

Bij paarden met hoefijzers kan sneeuw zich onder de hoef ophopen, waardoor gladde sneeuwballen ontstaan. Bespreek met je hoefsmid welke maatregelen voor jouw paard geschikt zijn.

Een dikke wintervacht beschermt je paard tegen kou, maar vraagt ook om verzorging. 

Borstel je paard regelmatig om losse haren en vuil te verwijderen. Is zijn vacht nat en modderig? Laat deze dan bij voorkeur eerst drogen voordat je het vuil voorzichtig weg borstelt. 

Controleer tijdens het verzorgen ook de huid en let op eventuele schuurplekken van dekens